Collectief particulier opdrachtgeverschap in perspectief

We zien allerhande collectieve woonvormen verrijzen, zoals voor ouderen en welgestelde mensen, vaak gerealiseerd door professionele opdrachtgevers. In diverse publicaties worden deze nieuwe tendensen bestudeerd. Echter in deze bijdrage ligt de nadruk op het in kaart brengen van de architectonische traditie van gebouwen die in het verleden door collectief particulier opdrachtgeverschap tot stand zijn gekomen.


Terug naar de natuur collectieven

Voor deze collectieven bestaat haar bestaansgrond uit het zich terugtrekken in de natuur. In direct contact met de natuur kan de mens zichzelf hervinden. De vervreemdende levenswijze van de stad wordt door deze collectieven afgewezen. Het beroemde boek ‘Walden; or Life in the Woods’ van Henry David Thoreau uit 1854 is de eerste literaire verbeelding van deze levenswijze. Thoreau wordt door velen aangemerkt als één van de grondleggers van de ecologische beweging.

Kunstenaarscollectieven
Aan het eind van de negentiende eeuw ontstaat het fenomeen van de kunstenaarsnederzetting. Hun fascinatie was vooral gericht op de visuele schoonheid van de natuur en de rust. Deze collectieven bestaan uit een optelling van in wezen particuliere initiatieven. In navolging van het Franse Barbizon, dat tussen 1830 en 1850 een toevluchtsoord is voor vele kunstenaars, ontstaan op meerdere plaatsen in Europa kunstenaarsdorpen, waaronder Sint Martens-Latemin België, Bergen en Laren in Nederland. [34]

Arcosanti
Een imposant voorbeeld is Arcosanti van de Italiaanse architect Paolo Soleri. Vanaf 1970 is door meer dan 6000mensen, voor een groot deel studenten, gewerkt aan deze stad in de woestijn van Arizona. Het ontwerp gaat uit van een omvang van 3 tot 5000 personen. [ 35, 36, 37] Op dit moment wonen er ongeveer 100mensen. Arcosanti is gebaseerd op Soleri’s concept van ‘Arcology’, een samenvoeging van ‘Architecture’ en ‘Ecology’. Hierin wordt uitgegaan van superdichtheid om menselijke contacten te bevorderen, infrastructurele efficiëntie, waaronder het rioleringsstelsel, het minimaliseren van energieverbruik en landgebruik, het verminderen van afval en vervuilende stoffen en demogelijkheid omweer in contact te komen met de natuurlijke omgeving. Daarnaast is Arcosanti ook bekend om zijn expressieve betonnen architectuur


Bron: Bouwen met je buren - deel 2. Auteur Arjan Hebly. Uitgave STAWON

Bouwen met je buren is een nuttige handleiding voor architecten en opdrachtgevers die zich met collectief particulier opdrachtgeverschap bezig houden. De uitgave bestaat uit twee losse delen.
(samen 86 pagina's; 24 x 17 cm)

De losse delen zijn samen te bestellen voor € 12,00
  • Baas in eigen huis
  • Onervaren, kritische en bijzondere opdrachtgevers
  • Wie begeleidt het proces?
  • Bouwen met je buren, een vak apart!
  • Bouwen met je buren in de praktijk