Collectief particulier opdrachtgeverschap in perspectief

We zien allerhande collectieve woonvormen verrijzen, zoals voor ouderen en welgestelde mensen, vaak gerealiseerd door professionele opdrachtgevers. In diverse publicaties worden deze nieuwe tendensen bestudeerd. Echter in deze bijdrage ligt de nadruk op het in kaart brengen van de architectonische traditie van gebouwen die in het verleden door collectief particulier opdrachtgeverschap tot stand zijn gekomen.


Beschermende collectieven

In deze collectieven ligt de nadruk op het gezamenlijk overleven in een vijandige omgeving. Deze kan bestaan uit natuurlijke factoren zoals wilde dieren of extreme klimatologische omstandigheden,maar ook uit bedreigingen van andere groepen mensen. In de architectuur van dergelijke collectieven is over het algemeen sprake van beschermende omsluitende elementen in de vorm van puntige hekken, palissaden, muren, grachten, uitkijktorens, en dergelijke.

Burchten en kastelen
De bekendste vorm van het beschermende collectief is het Middeleeuwse kasteel of de burcht. In die tijd waren de toevluchtsoorden voor de bevolking van rijk tot arm.Op de binnenplaatsen van deze kastelen speelde zich het rijk geschakeerde leven van de Middeleeuwen af. [1]

Hedendaagse beschermende collectieven
De uit Zuid-Amerika afkomstige ‘gated community’ is een eigentijdse variant van een beschermend collectief. De film de ‘Truman Show’ (1998), die zich afspeelt in de nieuwe nederzetting Seaside in Florida (1984-1991) naar een ontwerp van Andrés Duany en Elizabeth PlaterZyberg, toont waartoe bescherming kan leiden, de totale controle van het leven [2]. Een Nederlands voorbeeld van de hang naar de bescherming van het kasteel is de wijk Haverleij bij Den Bosch naar een ontwerp van Sjoerd Soeters (2005) [3]. Hier verrijzen uit een landschap van nepkreken en golfbanen moderne kastelen voor de Nederlandse middenklasse.


Bron: Bouwen met je buren - deel 2. Auteur Arjan Hebly. Uitgave STAWON

Bouwen met je buren is een nuttige handleiding voor architecten en opdrachtgevers die zich met collectief particulier opdrachtgeverschap bezig houden. De uitgave bestaat uit twee losse delen.
(samen 86 pagina's; 24 x 17 cm)

De losse delen zijn samen te bestellen voor € 12,00
  • Baas in eigen huis
  • Onervaren, kritische en bijzondere opdrachtgevers
  • Wie begeleidt het proces?
  • Bouwen met je buren, een vak apart!
  • Bouwen met je buren in de praktijk